“Thỏa thuận theo kế hoạch sẽ được ký vào ngày mai và eo biển Hormuz sẽ mở cửa cho tất cả các bên ngay sau đó”, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 13/6.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cùng ngày cho biết Mỹ và Iran “đang cận kề thỏa thuận hơn bao giờ hết” và nhiều khả năng các bên sẽ hoàn tất những nội dung cuối cùng “trong vòng 24 giờ”. Pakistan là bên trung gian quan trọng trong tiến trình đàm phán Mỹ – Iran.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng ngày 10/6. Ảnh: AFP
“Pakistan đang chuẩn bị cho lễ ký thỏa thuận hòa bình bằng hình thức điện tử, tiếp theo là các cuộc đàm phán cấp kỹ thuật vào tuần tới”, Thủ tướng Sharif nói.
Bộ Ngoại giao Pakistan cũng thông báo lễ ký dự kiến diễn ra ngày 14/6.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei lưu ý không nên suy đoán quá sớm về thời điểm ký thỏa thuận. “Thời điểm ký bản ghi nhớ chưa được xác định, nhưng sẽ không phải ngày 14/6. Không loại trừ khả năng điều này sẽ diễn ra trong những ngày tới. Tuy nhiên, do bên kia còn do dự, chúng tôi phải thận trọng khi đưa ra bình luận về tiến trình”, ông cho hay.
Truyền thông Trung Đông gần đây đưa tin các quan chức Qatar đã tới Iran ngày 10-11/6 nhằm hóa giải một số bất đồng then chốt giữa Washington và Tehran, bất chấp những đòn tập kích qua lại giữa hai nước.
Nguồn tin mô tả cuộc thương lượng ở Tehran đã đạt được “những bước đột phá thực sự”. Phái đoàn Qatar đã chuyển cho Mỹ “lời chấp thuận” của Iran dành cho dự thảo thỏa thuận mới nhất về chấm dứt chiến sự.
Axios dẫn ba nguồn tin cho biết 3 bất đồng quan trọng giữa Iran và Mỹ đã được giải quyết gồm cơ chế giải ngân tài sản bị phong tỏa của Iran, phương án mở lại eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn 60 ngày và cách thức tiến hành đàm phán về chương trình hạt nhân Iran trong giai đoạn đó.
Vị trí eo biển Hormuz. Đồ họa: Guardian
Tuy nhiên, Mỹ và Iran vẫn liên tục đưa ra thông tin mâu thuẫn lẫn nhau về nội dung thỏa thuận tiềm năng, khi hai bên đều muốn thể hiện mình là bên có lợi thế.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 12/6 cho biết dự thảo thỏa thuận hiện nay có điều khoản Mỹ dỡ bỏ phong tỏa đường biển đối với Iran. “Việc quản lý eo biển Hormuz sẽ không còn như trước nữa”, ông Araghchi nói, đồng thời mô tả tuyến hàng hải này là một trong những “công cụ răn đe chủ chốt” của Iran.
Trong khi đó, một quan chức Mỹ ngày 13/6 cho biết Iran sẽ phải mở cửa eo biển Hormuz hoàn toàn và không thu phí. “Khi họ thực hiện điều đó, chúng tôi sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa. Bước tiếp theo sẽ là rà phá thủy lôi trên eo biển và các nước G7 có thể tham gia nỗ lực này”, quan chức Mỹ nói ngày 13/6, thêm rằng hai bước đi sẽ được triển khai song song.
Nguồn vov.vn
