Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), 9 tháng năm 2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước đạt 5.925,7 nghìn tỷ đồng, tăng 13,4% so cùng kỳ năm 2025. Nếu loại trừ yếu tố giá, mức tăng đạt 7,8%, cao hơn mức 7,2% của cùng kỳ năm 2025. Riêng bán lẻ hàng hóa tăng 12,8%; dịch vụ lưu trú, ăn uống tăng 16,7%. Mức chi tiêu tăng cho thấy sức mua của thị trường trong nước đang được cải thiện, mở thêm cơ hội cho các ngành hàng thiết yếu, trong đó có nông sản. Tuy nhiên, cơ hội từ thị trường hơn 100 triệu dân vẫn chưa được ngành nông nghiệp khai thác tương xứng với năng lực sản xuất.Khai mạc “Chợ phiên Kinh Bắc” tại phố Tràng Tiền, Hà Nội, ngày 4-6-2026. (Ảnh: Báo Nhân Dân)
Điều này thể hiện khá rõ ở nhiều ngành hàng có thế mạnh xuất khẩu. Với thủy sản, tổng sản lượng hằng năm đạt gần 10 triệu tấn, xuất khẩu năm 2025 đạt khoảng 11,3 tỷ USD nhưng quy mô thị trường thủy, hải sản trong nước mới đạt khoảng 1 tỷ USD mỗi năm.
Khoảng cách lớn giữa năng lực sản xuất và quy mô tiêu thụ trong nước cho thấy dư địa của thị trường nội địa vẫn còn rất đáng kể.
Ngành rau quả cũng đang đứng trước nghịch lý tương tự khi cứ vào những thời điểm thu hoạch tập trung, tình trạng tiêu thụ chậm, giá giảm lại xuất hiện ở nhiều vùng sản xuất trong khi nhu cầu tiêu dùng trong nước rất lớn. Minh chứng là 8 tháng năm 2026, nhập khẩu rau quả của Việt Nam vẫn đạt tới hơn 2 tỷ USD, tăng 24,6% so cùng kỳ năm trước.
Điều đó khiến chúng ta có quyền đặt câu hỏi về năng lực phân phối, bảo quản, chất lượng và điều tiết nguồn hàng tại thị trường trong nước.
Thời gian qua, Bộ Công thương đã tổ chức nhiều chương trình kết nối cung cầu nông sản giữa các vùng, địa phương và hệ thống phân phối, qua đó mở thêm kênh tiêu thụ, giúp sản phẩm đến gần hơn với người mua trong nước. Tuy nhiên, để tạo dựng thị trường ổn định, hoạt động kết nối cần có sự đầu tư chủ động từ doanh nghiệp.
Từ thực tế nêu trên, có thể thấy Việt Nam không thiếu nông sản, thị trường trong nước cũng không thiếu sức mua, nhưng để khai thác hiệu quả “sân nhà”, người sản xuất và doanh nghiệp cần thay đổi cách tiếp cận thị trường, gắn sản xuất với nhu cầu tiêu dùng ngay từ đầu.
Trước hết, người sản xuất cần liên kết chặt với doanh nghiệp chế biến, phân phối để hình thành chuỗi tiêu thụ ổn định thay vì đến vụ thu hoạch mới tìm đầu ra cho sản phẩm.
Doanh nghiệp cần hiểu rõ nhu cầu của người tiêu dùng trong nước để phát triển các dòng hàng với quy cách, dung lượng, chất lượng, mức giá và phương thức phân phối phù hợp.
Cùng đó, vấn đề bảo quản và logistics cần được tính toán ngay trong quá trình tổ chức thị trường, bảo đảm nông sản được vận chuyển, lưu giữ và đưa đến đúng nơi, đúng thời điểm nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh và giá trị sản phẩm.
