Những chính sách nổi bật có hiệu lực từ tháng 5/2026

Từ ngày 10/5/2026, Nghị định số 85/2026/NĐ-CP của Chính phủ về bảo hiểm hưu trí bổ sung có hiệu lực. Điểm nổi bật của Nghị định là các quy định liên quan đến đối tượng, phương thức, quy trình tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung. Nghị định quy định đối tượng tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung là người sử dụng lao động và người lao động đã tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định tại Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội. Các đối tượng này được tự nguyện tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung do các doanh nghiệp quản lý quỹ hưu trí triển khai thông qua người sử dụng lao động. 

Nguồn đóng không chỉ từ người lao động mà còn có thể từ phía người sử dụng lao động, tùy theo thỏa thuận giữa 2 bên. Điều này mở ra khả năng doanh nghiệp sử dụng chính sách hưu trí bổ sung như một công cụ phúc lợi, nhằm giữ chân và thu hút nhân sự.

Người cho thuê nhà thu tiền điện sai quy định có thể bị phạt tới 30 triệu đồng.

Nghị định 133/2026/NĐ-CP ngày 6/4/2026 của Chính phủ quy định cụ thể các hành vi vi phạm trong sử dụng điện và mức xử phạt tương ứng. Cụ thể, đối với trường hợp người cho thuê nhà thu tiền điện của người thuê cao hơn mức quy định, nếu mua điện theo giá bán lẻ điện phục vụ sinh hoạt thì sẽ bị phạt tiền từ 20 – 30 triệu đồng. Ngoài ra, các hành vi khác liên quan đến sử dụng điện sẽ bị phạt như sau: – Phạt tiền từ 03 – 05 triệu đồng: Không thông báo khi giảm số hộ dùng chung công tơ hoặc kê khai sai số người để hưởng định mức điện sinh hoạt; – Phạt tiền từ 05 – 08 triệu đồng: Tự ý lắp đặt, đóng, cắt, sửa chữa, di chuyển, thay thế thiết bị hoặc công trình điện của bên bán điện; – Phạt tiền từ 04 – 10 triệu đồng: Trộm cắp điện có giá trị dưới 01 triệu đồng; phạt tiền từ 10 – 20 triệu đồng nếu trộm cắp điện có giá trị từ 01 – dưới 02 triệu đồng. – Phạt tiền từ 60 – 80 triệu đồng: Sử dụng điện lớn gồm thiết bị không đạt chuẩn, không tuân thủ điều độ, không cắt giảm điện, không đầu tư hệ thống đo đếm theo quy định. Nghị định 133/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 25/5/2026.

Người sử dụng thuốc lá điện tử bị phạt tới 5 triệu đồng

Đối với các hành vi vi phạm quy định về sử dụng, chứa chấp thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, Nghị định số 90/2026/NĐ-CP ngày 30/3/2026 quy định như sau: 1. Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. 2. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi chứa chấp người khác sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại địa điểm thuộc quyền sở hữu hoặc quản lý của mình, trừ trường hợp người chứa chấp là ông, bà, cha, mẹ, con, cháu, anh chị em ruột, vợ hoặc chồng của người vi phạm. Nghị định cũng quy định rõ các hành vi vi phạm trong hoạt động bán và cung cấp thuốc lá. Theo đó, các điểm bán không treo biển thông báo “không bán thuốc lá cho người dưới 18 tuổi” sẽ bị phạt 1-3 triệu đồng. Mức phạt 3-5 triệu đồng được áp dụng với nhiều hành vi như: Trưng bày quá một bao, một tút hoặc một hộp của mỗi nhãn hiệu thuốc lá tại điểm bán lẻ; bán hoặc cung cấp thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi; kinh doanh thuốc lá không có nhãn hoặc không in cảnh báo sức khỏe theo quy định. Với các vi phạm nghiêm trọng, cơ sở kinh doanh còn có thể bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là đình chỉ hoạt động 1-3 tháng. Đồng thời, các sản phẩm thuốc lá vi phạm sẽ bị buộc thu hồi, loại bỏ yếu tố sai phạm; nếu không thể khắc phục thì phải tiêu hủy theo quy định. Quy định trên có hiệu lực từ ngày 15/5/2026.

Hà Nội, TP.HCM kiểm định khí thải xe máy từ 1/7/2027

Quyết định 13/2026 của Thủ tướng quy định lộ trình áp dụng Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông đường bộ có hiệu lực từ ngày 16/5. Quyết định quy định thời điểm bắt đầu thực hiện kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông đường bộ: Từ ngày 1/7/2027 đối với Hà Nội và TP.HCM; từ ngày 1/7/2028 đối với các thành phố trực thuộc Trung ương còn lại; từ ngày 1/7/2030 đối với các tỉnh còn lại (tùy theo tình hình thực tế, các tỉnh này có thể quy định áp dụng thời hạn sớm hơn). Theo Quyết định, xe mô tô sản xuất hoặc nhập khẩu trước năm 2008 được áp dụng Mức 1 – Giá trị giới hạn tối đa cho phép của khí thải quy định tại Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông đường bộ.

Xe mô tô sản xuất hoặc nhập khẩu từ năm 2008 đến hết năm 2016 được áp dụng Mức 2 – Giá trị giới hạn tối đa cho phép của khí thải quy định tại Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông đường bộ. Xe mô tô sản xuất hoặc nhập khẩu từ năm 2017 đến ngày 30/6/2026 áp dụng Mức 3. Xe mô tô sản xuất hoặc nhập khẩu từ ngày 1/7/2026, áp dụng Mức 4. Xe gắn máy sản xuất hoặc nhập khẩu trước năm 2016 áp dụng Mức 1. Xe gắn máy sản xuất hoặc nhập khẩu từ năm 2017 đến ngày 30/6/2027 áp dụng Mức 2. Xe gắn máy sản xuất hoặc nhập khẩu từ ngày 1/7/2027 áp dụng Mức 4. Quyết định cũng nêu rõ, từ ngày 1/1/2028, xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông trên địa bàn Hà Nội và TP.HCM phải đáp ứng quy định về khí thải Mức 2 trở lên.

Chồng không cho vợ đi làm có thể bị phạt đến 10 triệu đồng

Từ ngày 01/5/2026, theo Nghị định 76/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 125/2021/NĐ-CP, hành vi cản trở thành viên gia đình tham gia lao động tạo thu nhập vì định kiến giới (như chồng không cho vợ đi làm) bị phạt từ 05 đến 10 triệu đồng, tăng so với mức 03 đến 05 triệu đồng trước đây. Ngoài ra, các hành vi vi phạm bình đẳng giới khác trong gia đình cũng bị tăng mức xử phạt. Cụ thể, hành vi đối xử bất bình đẳng, không cho sử dụng tài sản chung hoặc đe dọa, uy hiếp tinh thần bị phạt từ 10 đến 12 triệu đồng; hành vi nghiêm trọng hơn như áp đặt vai trò theo định kiến giới hoặc dùng vũ lực có thể bị phạt đến 15 triệu đồng.

Ngoại tình bị phạt tới 10 triệu đồng

Nghị định 109/2026 của Chính phủ quy định xử phạt hành chính trong các lĩnh vực bổ trợ tư pháp, hôn nhân và gia đình, thi hành án dân sự và phá sản có hiệu lực từ ngày 18/5. Nghị định này quy định các hình thức, mức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hôn nhân gia đình. Về hành vi tảo hôn, tổ chức tảo hôn, Chính phủ quy định phạt tiền 1-3 triệu đồng đối với hành vi tổ chức lấy vợ, lấy chồng cho người chưa đủ tuổi kết hôn; phạt tiền 3-5 triệu đồng đối với hành vi duy trì quan hệ vợ chồng trái pháp luật với người chưa đủ tuổi kết hôn mặc dù đã có bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của tòa án. Về hành vi vi phạm quy định về kết hôn, ly hôn và vi phạm chế độ hôn nhân một vợ, một chồng, Nghị định quy định phạt tiền 5-10 triệu đồng đối với một trong các hành vi: Đang có vợ hoặc đang có chồng mà kết hôn với người khác, chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà kết hôn với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ; đang có vợ hoặc đang có chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác; chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ…

Sử dụng dữ liệu hồ sơ học tập suốt đời trên ứng dụng định danh quốc gia VnelD

Nghị định số 88/2026/NĐ-CP ngày 28/3/2026 của Chính phủ nêu rõ, các cơ quan, đơn vị trong hệ thống giáo dục quốc dân theo thẩm quyền có trách nhiệm chuẩn bị, xây dựng hệ thống công nghệ hoặc sử dụng dịch vụ của các nhà cung cấp phục vụ việc tạo lập, báo cáo dữ liệu hồ sơ học tập suốt đời theo quy định. Dữ liệu hồ sơ học tập suốt đời sau khi được tiếp nhận, lưu trữ hợp lệ trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục và đào tạo sẽ được chia sẻ, liên thông tích hợp tự động trên ứng dụng định danh quốc gia VNelD. Các cá nhân có quyền khai thác dữ liệu hồ sơ học tập suốt đời của bản thân đã được tích hợp trên ứng dụng định danh quốc gia để sử dụng tương đương cho các loại văn bản giấy liên quan. Nghị định số 88/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 15/5/2026

Nguồn vov.vn