Đường về nhà

“Mẹ ơi, con kẹt ở Sài Gòn”…

Có lẽ, đã có rất nhiều những cuộc gọi, những dòng tin nhắn như thế. Sài Gòn đau và tỉnh tôi cũng đau.

Giữa cơn “đại hồng thủy” dịch bệnh, ai ai cũng đều mong muốn trở về cố hương; rời bỏ phố xá hoa lệ mà về với mảnh vườn, luống rau. Tại sao vậy, khi không lâu trước đây, Sài Gòn trong tâm tưởng mỗi người vẫn là miền đất hứa, là chốn lập nghiệp và khát khao đổi đời? Sài Gòn chưa bao giờ hứa hẹn với bất kỳ ai về một cuộc sống sang giàu, hoa lệ, có chăng là chính bản thân chúng ta bần cùng quá mà mơ hồ tin tưởng.

Mẹ tôi vẫn thường lầm bầm: “Cực chẳng đã…”. Cực chẳng đã mới phải tha hương cầu thực. Cực chẳng đã mới dám ôm mộng kiếm tìm giàu sang nơi đất khách quê người. Và cũng cực chẳng đã mới phải đứt ruột rời xa đứa con còn chưa cai sữa mà chạy theo miếng cơm manh áo. Rất nhiều những con người tha hương ngoài kia, ai có biết, họ vẫn ngày đêm cúi mặt, bán sống bán chết, vì ba mẹ, vì con thơ, mà nào dám vì mình.

Rồi khi “sóng” đến, những phận người ấy, người trước, người sau lũ lượt bỏ phố về quê. Cuộc hồi hương vĩ đại ấy nhen nhóm từ độ đầu tháng 7 và cháy bùng những tháng ngày sau đó. Ngoài đường, dập dìu những đoàn xe: ô tô có, xe máy có, xe đạp và cả chân trần bước bộ cũng có. Là cụ bà đã ngoài 70 đi bộ một mình, từ TP.HCM ngược về xứ Nghệ. Là 4 mẹ con ở Đồng Nai, chở nhau trên chiếc xe đạp cà tàng, đạp chục ngày đường với mong ước được về Nghệ An. Như những sợi rốn chưa được cắt, những phận người hối hả hồi hương, lầm lũi và đầy bụi đường.

Những câu chuyện tưởng là hoang đường nhưng đã và đang diễn ra trong thời hiện đại. Những con người đó, họ ra đi vì cái nghèo và về lại cũng vì thế. Dịch bệnh bủa vây, sự sống và cái chết luôn chực chờ song cái đói, cái nghèo là thứ giết họ trước. Công ty tạm ngưng, xí nghiệp sa thải, ước mơ bị chặn và khao khát đổi đời chết yểu, thì hồi hương luôn là điều chực chờ trong tâm tưởng, dẫu nghiệt ngã và đau đớn.

Nào có giống những lần về nhà nghỉ hè hay chơi Tết, chuyến đi này là bất đắc dĩ, sống không nổi thì đành về lại mảnh đất xưa. Bởi đã là quê hương thì có chối bỏ những đứa con mình bao giờ? Đoàn người vẫn lầm lũi, dẫu ngày hay đêm, dẫu nắng cháy hay mưa dầm, chưa một lần thảnh thơi để ngắm nhìn non nước. Đến mỗi địa phương, may thay vẫn thấy được tình người: là xe dẫn đoàn chờ sẵn; là trạm tiếp nước, thức ăn; là chỗ giúp sửa xe, thay lốp; là chai xăng hỗ trợ. Nghĩa tình đồng bào bởi khó khăn mà càng thêm nồng đậm.

Đó là những câu chuyện khắp dọc miền đất nước, những phận người ngược xuôi, chạy nạn. Và xứ Sen quê tôi cũng đang lận đận như thế. Khi mà trong buổi cơm chiều, không còn bóng dáng những câu chuyện đồng án, bán buôn mà là covid, là chỗ này giãn cách, chỗ kia phong tỏa, là lúc tôi biết Đồng Tháp thật sự nguy nan. Tự bao giờ bác nông dân ngồi canh bản tin thời sự mà chậc lưỡi, lắc đầu?

Vậy mà dường như, càng khó khăn bà con quê tôi lại càng tin vào Tỉnh, vào Nhà nước; càng đồng lòng chống dịch, ở yên trong nhà và chia nhau con cá, miếng cà. Là những gian hàng 0 đồng mọc lên khắp nơi, ai thừa đến cho, ai cần đến nhận. Là lão nông ở Hồng Ngự tặng nguyên ao cá “giúp bà con chống dịch”. Là nghĩa tình đồng bào không vì phong tỏa cũng chẳng vì giãn cách mà bớt phần thơm thảo.

Và còn rất nhiều những chuyến xe nghĩa tình, những chuyến xe chở rau củ, nhu yếu phẩm, chở cả tình yêu thương của người Đồng Tháp vẫn bon bon lăn bánh, tiến thẳng vào tâm dịch Sài Gòn, mặc bệnh tật, kệ hiểm nguy. Vì sao ư? Vì ở đó có đồng bào tôi, có người dân Đồng Tháp.

Giờ đây, những cuộc gọi về, bớt đi than vãn mà an lòng và vững tin hơn. Vì tin một ngày dịch bệnh sẽ được đẩy lùi và những người con xa xứ sẽ lại được trở về bên vòng tay mẹ quê hương, an toàn và hạnh phúc.

“Mẹ ơi, con sẽ ở lại Sài Gòn”.

Mỹ Ngọc (Lai Vung, Đồng Tháp)